Fiscaal 26 juni 2026

Conserverende aanslag bij emigratie: hoe de DGA-route werkt sinds 15 sept 2015

DGA's met een aanmerkelijk belang in een NL-BV krijgen bij emigratie een conserverende aanslag. Sinds 15 september 2015 onbeperkt uitstel zonder remise. Drie scenario's met cijfers.

Joost is achtenvijftig, heeft een holding-BV gevuld met €1,8 miljoen aan beleggingen, en wil naar Cyprus. Bij ons eerste gesprek vroeg hij: "Krijg ik bij vertrek een aanslag van een paar ton? Mensen vertellen me het meest verschillende dingen." Wij rekenden voor: bij waardeaangroei van €432.000 sinds verkrijging van zijn aandelen (in 2007 voor €18.000 verkregen) wordt de conserverende aanslag €133.270. Onbeperkt uit te stellen, mits hij niet binnen vijf jaar zijn aandelen verkoopt of dividend uitkeert. (Joost is een pseudoniem, situatie samengesteld uit klantgesprekken.)

De conserverende aanslag is een fiscale rugzak die elke DGA met aanmerkelijk belang (5%+ van de aandelen in een vennootschap) bij emigratie meekrijgt. Het bedrag is vaak substantieel, maar het uitstel werkt anders dan veel content op het web suggereert. Sinds 15 september 2015 is het regime fundamenteel anders dan ervoor.

Wij denken dat de conserverende aanslag in de helft van onze klantgesprekken initieel verkeerd wordt begrepen. Mensen denken aan een direct opeisbare belasting bij vertrek, of aan een tien-jaarlijkse termijn met automatische remise. Beide kloppen niet voor wie ná 15 september 2015 emigreerde. Het regime is onbeperkt uitstel, geen remise meer, met opeisbaarheid bij specifieke trigger-events.

Dit artikel zet uit wat de aanslag is, hoe het pre/post-2015-onderscheid werkt, welke trigger-events de aanslag opeisbaar maken, en hoe een DGA-rekenvoorbeeld er uitziet.

Wat is een conserverende aanslag

De conserverende aanslag is een fiscale figuur uit de Wet inkomstenbelasting 2001 (artikel 4.16) die bij emigratie van een aandeelhouder met aanmerkelijk belang in werking treedt. De aanslag wordt opgelegd over de "fictieve vervreemding" van zijn aandelen op het moment van vertrek.

Hoe het concept werkt:

Het doel is om te voorkomen dat NL-aandeelhouders door emigratie aan de NL-belasting op hun BV-vermogen ontsnappen. De NL-fiscus claimt fiscaal de waardeaangroei tot vertrekdatum.

Pre-15-sept-2015 vs post: 10 jaar uitstel + remise vs onbeperkt uitstel

Het regime kent twee periodes. De grens is 15 september 2015.

Voor wie vóór 15 september 2015 emigreerde:

Dit regime werd geschikt geacht voor de meeste DGA's: na tien jaar zonder trigger-events werd de aanslag effectief kwijtgescholden. Voor wie binnen tien jaar zijn aandelen verkocht of dividend uitkeerde, werd de aanslag opeisbaar pro rata.

Voor wie ná 15 september 2015 emigreerde:

Dit nieuwe regime is bestendig: zo lang de DGA niet vervreemdt en niet uitkeert, kan de aanslag tientallen jaren latent blijven. Maar de aanslag verdwijnt nooit automatisch meer. Bij overlijden van de DGA in het buitenland wordt de aanslag opeisbaar als trigger-event, met afwikkeling via de erfgenamen.

Voor wie de exacte datum-grens belangrijk is: het peilmoment is de uitschrijving uit de BRP. Wie zich na 15 september 2015 om 15:15 uur uitschreef, valt onder het nieuwe regime. Voor wie precies op of vlak rond die datum emigreerde, kan toepassing van overgangsrecht complex zijn.

Box 2 tarieven 2026: 24,5% / 31%

De aanslag wordt berekend tegen de geldende box-2-tarieven op het moment van fictieve vervreemding (datum van emigratie).

Tarieven 2026:

Voor Joost met fictieve vervreemdingswinst van €432.000 (waarde €450.000 minus verkrijgingsprijs €18.000):

Plus eventuele heffingsrente bij vertraagde aanmelding van de aanslag. Voor Joost met tijdige aanmelding: geen rente.

Voor 2027 wordt het box 2-tarief beoordeeld in het Belastingplan dat eind 2026 wordt vastgesteld. Wijziging van tarief tussen vertrekjaar en latere jaren heeft geen effect op de eenmalig vastgestelde aanslag.

Trigger-events: dividenduitkering, vervreemding, liquidatie

Drie hoofdcategorieën trigger-events maken de conserverende aanslag (gedeeltelijk) opeisbaar.

Dividenduitkering uit de BV. Wie als geëmigreerde DGA dividend laat uitkeren door zijn NL-BV, raakt het uitstel kwijt over een evenredig deel van de aanslag. Het opeisbare deel wordt berekend naar verhouding van het uitgekeerde dividend tot de totale fictieve vervreemdingswinst.

Vervreemding van aandelen. Verkoop, schenking, overdracht aan kinderen of derden van de aandelen maakt de aanslag opeisbaar over het vervreemde deel. Bij verkoop tegen marktwaarde betaalt de DGA effectief box-2-belasting over de werkelijke verkoopwinst. De conserverende aanslag wordt afgewikkeld in dezelfde transactie.

Liquidatie van de BV. Bij ontbinding van de vennootschap wordt de aanslag volledig opeisbaar. Het liquidatie-saldo dat naar de aandeelhouder vloeit, telt als vervreemdingsmoment.

Een vierde indirect-trigger-event is overlijden van de DGA in het buitenland. Erfgenamen erven de aandelen plus de open conserverende aanslag. Afwikkeling vindt plaats binnen de erfafhandeling.

Wat geen trigger-event is:

Even precies: bij dividenduitkering uit ingehouden winst die ná emigratie is opgebouwd (post-emigratie-winst), is de aanslag-opeisbaarheid genuanceerd. Sommige interpretaties van de Belastingdienst maken alleen pre-emigratie-opgebouwde dividend-elementen opeisbaar voor de aanslag. Dit vraagt zorgvuldige fiscale-juridische begeleiding bij elke uitkering.

Praktijk: hoe je de aanslag ziet, hoe je 'm uitstelt

De praktische stappen:

  1. Vóór emigratie: bedrijfswaardering laten doen voor moment-van-vertrek. Door registeraccountant of fiscaal-jurist met waardering-ervaring.
  2. Bij M-aangifte: vermeld de fictieve vervreemding. Het systeem genereert automatisch de conserverende aanslag.
  3. Aanslag-papier ontvangen: typisch zes tot achttien maanden na emigratie.
  4. Uitstel van betaling aanvragen: per definitief vastgesteld bedrag, formulier-aanvraag bij Belastingdienst.
  5. Bankgarantie: sinds 2024 niet meer verplicht voor EU-bestemmingen (HvJ-EU arrest C-470/04). Voor derdelandse bestemmingen wel vereist. Bankgarantie kost typisch 0,5-1% van aanslag-bedrag per jaar.
  6. Jaarlijkse melding: Belastingdienst vraagt jaarlijks om bevestiging van geen-trigger-event. Eenvoudige verklaring per post.

Voor wie zonder fiscaal-juridische begeleiding de procedure ingaat: let op dat M-aangifte niet automatisch de fictieve vervreemding correct invult. De positie van het aanmerkelijk belang en de waardering van de aandelen vraagt actieve aandacht.

Joost-rekenvoorbeeld: BV-houder 1,8M aan AB

Voor Joost concreet de rekensom.

Aandelen verkregen 2007 voor €18.000 (oprichtingskapitaal). Waarde holding op moment vertrek (april 2026): €1,8 miljoen aan beleggingen plus €25.000 lopende rekening = €1.825.000. Verkrijgingsprijs corrigeerbaar voor reeds-belaste-bestanddelen (geen) = €18.000.

Fictieve vervreemdingswinst: €1.825.000 minus €18.000 = €1.807.000.

Aanslag tegen box 2 2026:

Joost vraagt onbeperkt uitstel aan, geen bankgarantie nodig (Cyprus = EU). De aanslag blijft latent zo lang Joost geen dividend uitkeert en geen aandelen vervreemdt.

Bij keuze voor uitkering van €100.000 dividend in 2028 (twee jaar na vertrek):

Vergeleken met blijven in Nederland en eenzelfde €100.000 dividend uitkeren: box 2 op €100.000 = 24,5% × €68.843 + 31% × €33.000 = €26.645. Plus geen conserverende aanslag-component, want geen vertrek.

Het verschil €45.737 (Cyprus) versus €26.645 (NL) suggereert dat dividend uitkeren ná emigratie naar Cyprus duurder is dan in NL. Wat onderbelicht blijft: alle ándere dividend-uitkeringen of vermogenswinsten ná het uitstel-jaar tellen alleen als trigger-event-voor-aanslag-pro-rata. Voor lange-termijn-strategie die dividenden inhoudt en pas bij liquidatie kapitaliseert, kan Cyprus alsnog voordeliger uitvallen.

(Trouwens, alternatieve strategieën zoals stap-up bij emigratie, verlegging feitelijke leiding van de BV naar het bestemmingsland, of liquidatie vóór vertrek hebben elk eigen fiscale gevolgen. Het cluster-artikel BV emigreren werkt deze drie routes uit.)

Stand: 2026-10. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.

Heb jij een DGA-situatie waarvoor de standaard-rekenroute niet vanzelf werkt, of overweeg je een specifieke trigger-event-strategie? Mail ons. Wij verzamelen scenario's om in toekomstige artikelen de echte rekensommen te tonen.

Reken het zelf door

Wat de conserverende aanslag voor jouw situatie betekent hangt af van je verkrijgingsprijs, huidige BV-waarde, dividend-strategie en bestemmingsland. Voor die rekensom heb je je eigen cijfers nodig.

In de Mijn VermogensPlanner-app vul je je BV-positie en bestemmingskeuze in. De app rekent uit wat de aanslag wordt en welke trigger-events welke kosten opleveren. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Naar de Mijn VermogensPlanner-app →

Krijg een seintje bij release van het boek

Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, inclusief drie BV-DGA-routes en de conserverende aanslag-strategie per bestemming. Vroege inschrijvers krijgen:

Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →

Lees verder

9 juni 2026 · Fiscaal

AOW exporteren: verdragsgerechtigden, CAK, en wat van je AOW afgaat per land
5 juni 2026 · Fiscaal

NHR is dood, IFICI is geen vervanger voor 90% van de lezers: het echte verhaal