AOW exporteren: verdragsgerechtigden, CAK, en wat van je AOW afgaat per land
AOW kun je levenslang in het buitenland ontvangen, maar wat netto overblijft verschilt sterk per land. Per top-5 bestemming wat NL afhoudt, wat CAK kost, en wat je houdt.
Tom is vijfenvijftig en Eva drieënvijftig. Ze hebben hun bedrijven verkocht en willen in het najaar van 2026 naar Estepona. Hun AOW komt over respectievelijk twaalf en veertien jaar binnen, maar één van de eerste vragen die ze stelden was: wat van die AOW gaat eraf als we in Spanje wonen? Wij rekenden hen voor: bruto AOW voor een gehuwd echtpaar is in 2026 ongeveer €14.378,64 per persoon per jaar. Wat netto in Spanje binnenkomt: ongeveer €11.800 per persoon per jaar. (Tom en Eva zijn pseudoniemen, situatie samengesteld uit klantgesprekken.)
Het verschil zit in twee posten. De Nederlandse loonbelasting (afhankelijk van het verdrag) en de CAK-bijdrage voor de zorgverzekering buitenland. Beide variëren per bestemmingsland.
Wij denken dat AOW exporteren in NL-content vrijwel altijd te schematisch wordt voorgesteld. "AOW kan je gewoon meenemen" klopt op het hoofdrecht, maar verzwijgt dat de netto-uitkering per land tot 25% kan verschillen. Per bestemming moet je vooraf rekenen.
Dit artikel zet uit hoe AOW-export werkt, wie als verdragsgerechtigde in welk land valt, wat de CAK-bijdrage in 2026 is per top-5 bestemming, en hoe vrijwillige AOW-verzekering helpt om gaten op te vullen.
AOW exporteer-recht: woonland is bepalend
AOW (Algemene Ouderdomswet) is een Nederlandse volksverzekering. De uitkering is in principe levenslang en kan in het buitenland worden ontvangen, mits je in een verdragsland of een land met sociaal-zekerheids-akkoord woont.
Voor de top-5 NL-emigratiebestemmingen geldt:
- België, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Portugal: EU-verdrag plus bilateraal sociaal-zekerheids-akkoord, AOW exporteerbaar zonder beperking
- Curaçao: Koninkrijksregeling, AOW exporteerbaar
- VAE en Singapore: bilateraal sociaal-zekerheids-akkoord, AOW exporteerbaar
- Thailand, Indonesië, Maleisië: gemengde situatie, in praktijk exporteerbaar maar met administratieve hobbels
- Verenigde Staten: verdrag, exporteerbaar
De voorwaarde voor export: je moet bij vertrek voldoen aan de AOW-opbouw-eisen voor je leeftijd, of de gaten via vrijwillige verzekering invullen. AOW-opbouw is 2% per verzekerd jaar tussen je vijftiende en je AOW-leeftijd. Wie tien jaar in het buitenland woont vóór AOW-leeftijd zonder vrijwillige verzekering, mist 20% AOW.
Voor wie de leeftijd al heeft bereikt en al AOW ontvangt, geldt: vertrek heeft geen invloed op de hoogte van de AOW (wel op de netto-uitkering door wijzigende heffingen).
Verdragsgerechtigden: wie wel, wie niet
De term verdragsgerechtigde heeft een specifieke fiscale en zorg-betekenis voor wie buiten Nederland woont en Nederlands inkomen ontvangt.
Als je buiten Nederland woont in een EU/EER-land of in een verdragsland, en je ontvangt een Nederlands wettelijk pensioen (AOW, ANW) of uitkering, dan ben je in beginsel verdragsgerechtigd voor de zorgverzekering. Dat betekent:
- Je bent verplicht je via het CAK (Centraal Administratie Kantoor) te verzekeren voor zorgkosten in je woonland
- Je betaalt een zorgbijdrage aan het CAK, ingehouden op je AOW
- Je krijgt zorg in je woonland tegen de lokale tarieven van het lokale ziekenfondssysteem
- Je krijgt geen Nederlandse zorgverzekering (Zvw vervalt)
Wie verdragsgerechtigd is varieert per land. Niet iedereen die naar het buitenland verhuist valt eronder. De CAK-website biedt een actuele test op basis van land en inkomenspositie.
Wie niet verdragsgerechtigd is (bijvoorbeeld omdat het woonland geen verdrag heeft of de inkomenspositie niet kwalificeert), moet zelf een internationale of lokale zorgverzekering regelen.
CAK-bijdrage per land: indicatie 2026
De CAK-bijdrage is geen vast bedrag maar een percentage van bepaalde inkomensbestanddelen. De berekening werkt globaal als volgt: een vast percentage van het zorgkosten-niveau in het woonland (de zogenaamde woonlandfactor) toegepast op de bijdrage-grondslag in Nederland.
Voor 2026 zijn de woonlandfactoren ongeveer:
| Land | Woonlandfactor 2026 |
|---|---|
| Spanje | 0,55 |
| Portugal | 0,42 |
| Frankrijk | 0,76 |
| Duitsland | 0,90 |
| België | 0,82 |
| Curaçao | 0,38 |
| VAE | n.v.t. (geen verdragsregeling) |
| Italië | 0,69 |
| Cyprus | 0,48 |
Voor een echtpaar met €30.000 jaarlijks AOW samen, betaalt het CAK ongeveer:
- In Spanje: €2.475 per jaar (woonlandfactor 0,55)
- In Portugal: €1.890 per jaar
- In Frankrijk: €3.420 per jaar
- In Duitsland: €4.050 per jaar
- In België: €3.690 per jaar
- In Curaçao: €1.710 per jaar
Even precies: deze bedragen zijn indicatief en gebaseerd op de standaard CAK-rekenmethode. De werkelijke bijdrage hangt af van het volledige Nederlands inkomen (AOW plus aanvullend pensioen plus eventuele andere uitkeringen) en wordt jaarlijks door het CAK herberekend.
Loonheffingskorting: wat blijft, wat verdwijnt
Op de bruto AOW houdt de SVB loonbelasting in. Die loonbelasting bestaat uit twee delen: de inkomstenbelasting-component en de premie-volksverzekeringen-component.
Voor wie in het buitenland woont:
- De inkomstenbelasting-component wordt ingehouden volgens de regels van het belastingverdrag tussen Nederland en het woonland. Soms volledig (bijvoorbeeld bij Frankrijk-AOW na 2014-verdragswijziging), soms gedeeltelijk (Spanje-verdrag), soms helemaal niet (verdrag met woonland zegt: woonland heft).
- De premie-volksverzekeringen-component vervalt: wie geen NL-resident meer is, valt niet meer onder de NL volksverzekeringen.
- De loonheffingskorting voor het premie-deel wordt door SVB niet meer toegepast voor niet-residenten.
- De loonheffingskorting voor het IB-deel kan in sommige gevallen behouden blijven, mits voldaan aan de kwalificerende-buitenlands-belastingplichtige-eis (90% van wereldinkomen uit NL-bron).
Voor de meeste NL-emigranten betekent dit een netto-AOW die lager is dan de bruto-AOW met circa 12% tot 18% afhankelijk van land en inkomenpositie.
Per land: AOW Spanje, AOW Portugal, AOW Frankrijk, AOW Duitsland, AOW België
Spanje (verdrag 1971). AOW wordt in Spanje belast (woonstaat-principe). NL houdt geen of beperkt loonbelasting in. Spanje belast volgens IRPF-progressie. CAK-bijdrage 2026: woonlandfactor 0,55. Voor Tom en Eva met €30.600 samen: SVB houdt ongeveer €1.500 in plus CAK €2.475. Netto AOW circa €26.625 per jaar.
Portugal (verdrag 1999). AOW wordt in Portugal belast (woonstaat-principe in regulier IRS, of vrijgesteld voor NHR-grandfathered residenten). CAK-bijdrage: woonlandfactor 0,42. Voor wie nog NHR heeft: AOW in Portugal vrijgesteld of 10% bronheffing. Voor post-NHR: AOW in IRS-progressie tot 48%. Netto verschilt per situatie.
Frankrijk (verdrag 2022). AOW wordt in Frankrijk belast (woonstaat-principe). NL houdt geen loonbelasting in op AOW. CAK-bijdrage: woonlandfactor 0,76. Voor de meeste NL-emigranten in Frankrijk gunstiger dan Duitsland of België qua netto.
Duitsland (verdrag 2012, vernieuwd 2026). AOW wordt in Duitsland belast (woonstaat-principe). CAK-bijdrage: hoogste woonlandfactor 0,90. Krankenkasse-bijdrage komt erbij voor de bovenkant van pensioen. Per saldo de duurste van de top-5.
België (verdrag 2001). AOW wordt in NL belast (bronstaat-principe in dit specifieke verdrag). België compenseert via aftrek-elders. CAK-bijdrage: woonlandfactor 0,82.
Vrijwillige AOW-verzekering via SVB: wanneer slim
Wie pre-AOW-leeftijd is en naar het buitenland verhuist, bouwt geen AOW meer op (2% korting per buitenlands jaar). Voor wie verwacht jaren te missen, is vrijwillige verzekering via SVB een optie.
De vrijwillige verzekering kost in 2026 ongeveer €5.500 per jaar voor de volledige AOW-opbouw (één procentpunt extra per persoon). De aanvraag moet binnen één jaar na vertrek (anders moet je tot je AOW-leeftijd wachten met aanvragen).
Wanneer slim:
- Als je vóór AOW-leeftijd vertrekt en verwacht meer dan vijf jaar in het buitenland te zijn
- Als je het volledig opgebouwde AOW-recht wilt behouden voor latere terugkeer
- Als je hoge premies kunt aftrekken in je woonland (zelden mogelijk)
Wanneer niet slim:
- Als je dichtbij AOW-leeftijd zit (gat is klein)
- Als je nooit van plan bent terug te keren naar Nederland (compenseer via lokaal pensioensysteem)
- Als je al een aanvullend Nederlands pensioen hebt dat het AOW-gat ruim opvangt
(Trouwens, vrijwillige verzekering voor de AOW dekt niet de Anw of Wlz. Wie ook die uitkeringen wil veiligstellen, moet apart een Anw-verzekering aanvragen, ongeacht of de AOW al via vrijwillige verzekering loopt.)
Tom en Eva-rekenvoorbeeld: bruto-naar-netto AOW
Voor Tom (vijfenvijftig nu, AOW vanaf 67 in 2038) en Eva (drieënvijftig nu, AOW vanaf 67 in 2040), uitgaande van vertrek in najaar 2026:
- Tom mist twaalf jaar AOW-opbouw (2027 tot 2038), dus 24% AOW-korting tenzij vrijwillige verzekering
- Eva mist veertien jaar AOW-opbouw (2027 tot 2040), dus 28% AOW-korting tenzij vrijwillige verzekering
- Bij volledige opbouw via vrijwillige verzekering: kosten circa €5.500 per persoon per jaar = totaal circa €152.000 over twaalf-veertien jaar
- Bij niet-vrijwillig: netto-verlies aan AOW-rechten bij Tom 24% van €14.378,64 = €3.672 per jaar voor leven, contante waarde circa €60.000 op AOW-startleeftijd
- Bij niet-vrijwillig: voor Eva 28% van €14.378,64 = €4.284 per jaar voor leven, contante waarde circa €72.000
Voor Tom en Eva is vrijwillige verzekering niet kosten-neutraal: de premies zijn hoger dan het verlies. Maar afhankelijk van levensduur en eventuele terugkeer kan de premie zichzelf later terugbetalen via langer-leven-effect.
In Spanje belast: AOW na NL-loonbelasting plus CAK-bijdrage geeft een netto van ongeveer €11.800 per persoon per jaar bij volledige opbouw, of €8.970 bij geen vrijwillige verzekering.
Stand: 2026-09. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.
Heb jij specifieke AOW-vragen voor jouw bestemming, of overweeg je vrijwillige AOW-verzekering? Mail ons. Wij verzamelen scenario's om in toekomstige artikelen de echte rekensom per profiel te tonen.
Reken het zelf door
Wat AOW-export voor jouw situatie netto oplevert hangt af van je leeftijd, opbouwjaren in NL, bestemming en aanvullend pensioen. Voor die rekensom heb je je eigen cijfers nodig.
In de Mijn VermogensPlanner-app vul je je AOW-opbouw, aanvullend pensioen en bestemmingskeuze in. De app rekent uit wat je netto in elke fase per maand overhoudt, inclusief CAK-bijdrage en lokale belasting. Stap 1 tot 3 zijn gratis.
Naar de Mijn VermogensPlanner-app →
Krijg een seintje bij release van het boek
Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, inclusief AOW-export per bestemming. Vroege inschrijvers krijgen:
- Bericht zodra het boek beschikbaar is
- Early-adopter-korting bij pre-order
- Geen spam, alleen mails over emigratie en het boek
Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →