Fiscaal 4 augustus 2026

Box 3 bij emigratie: wat verandert per direct, en wat blijft hangen op NL-vastgoed

Na emigratie vervalt box 3 grotendeels, behalve op Nederlands vastgoed dat je aanhoudt. Plus: het werkelijk-rendement-stelsel komt eraan. Drie scenario's met cijfers.

Tom en Eva houden hun woning in Wassenaar aan na vertrek naar Estepona. Familie blijft komen logeren, en zij willen drie weken per jaar in NL zijn. Bij ons eerste fiscale doorrekening kreeg de woning een box-3-positie van €40.105 forfait, daarover 36% IB = €14.438 per jaar. Tom keek verbaasd. "Maar we wonen daar niet meer, hoezo nog box 3?" Wij rekenden uit dat NL-vastgoed na emigratie als belegging wordt gezien, ongeacht waar je woont. (Tom en Eva zijn pseudoniemen, situatie samengesteld uit klantgesprekken.)

Box 3, de Nederlandse belasting op vermogen, vervalt grotendeels bij emigratie. Spaargeld, beleggingen, crypto worden niet meer in NL belast vanaf vertrek. Maar één categorie blijft hangen: Nederlands vastgoed. Plus er komt vanaf 2027 een ander stelsel (werkelijk-rendement) met eigen impact op emigranten.

Wij denken dat veel emigranten box 3 te schoon willen afwerken. "Ik vertrek, dus geen box 3 meer." Voor het deel dat klopt is dat goed nieuws. Voor de delen waar het niet klopt (NL-vastgoed, NL-aanmerkelijk-belang via box 2-conserverende-aanslag, en de toekomstige werkelijk-rendement-overgang) blijft de NL-fiscus actief in beeld.

Dit artikel zet uit wat box 3 doet bij vertrek, hoe NL-vastgoed na emigratie wordt belast, wat het werkelijk-rendement-stelsel betekent voor emigranten, en hoe het Joost en Tom+Eva-rekenvoorbeeld er uitziet.

Box 3 bij vertrek: wat stopt automatisch

Box 3 belast het rendement op vermogen. Het systeem werkt sinds 2023 met een drie-categorieën-aanpak: spaargeld (forfait 0,5-1%), beleggingen en overige bezittingen (forfait 6-7%), en schulden (aftrek). Tarief 36% in 2026.

Voor wie als binnenlands belastingplichtig in NL woont, geldt box 3 over wereldwijd vermogen. Voor wie naar het buitenland verhuist en buitenlands belastingplichtige wordt, vervalt box 3 over wereldwijd vermogen. Wat blijft is box 3 over specifieke NL-bron-bezittingen.

Wat stopt automatisch vanaf vertrekdatum:

Wat blijft (of nieuw begint) als buitenlands belastingplichtige:

Voor het kalenderjaar van vertrek geldt een tijdsevenredige berekening. Wie op 1 augustus vertrekt, telt voor 7/12 deel van het jaar mee voor box 3 over wereldwijd vermogen, plus voor 5/12 voor specifieke NL-bezittingen.

NL-vastgoed na emigratie: blijft box 3

Het uitzonderingsgeval. Nederlands onroerend goed dat je aanhoudt na emigratie blijft in box 3.

Welke woningen vallen eronder:

Welke uitzondering geldt:

Hoe de heffing werkt:

Plus eventueel:

Voor verhuurde woningen telt de huur niet apart, maar het forfait wordt geacht het rendement (inclusief huur) te dekken. Een uitzondering geldt voor bedrijfsmatige verhuur (Airbnb-style met meer dan 4 maanden per jaar): mogelijk box-1-inkomsten.

Werkelijk-rendement-stelsel toekomst (2027+)

Het huidige forfait-systeem in box 3 wordt vervangen door een werkelijk-rendement-systeem, gepland voor invoering per 1 januari 2027. Voor emigranten heeft dit specifieke impact.

Wat verandert:

Voor emigranten:

Mogelijke impact op Tom en Eva:

Onder huidig forfait: €21.546 IB op woning Wassenaar.

Onder werkelijk-rendement (vanaf 2027):

Vergelijkbaar onder beide stelsels in dit voorbeeld. Voor leeg aangehouden woningen valt werkelijk-rendement gunstiger uit (geen huur dus geen heffing op huur), tenzij waardestijging hoog is.

Even precies: het wetsvoorstel werkelijk-rendement is aangenomen maar de definitieve uitwerking voor specifieke vermogenscategorieën (vooral cryptobezit en verhuurd vastgoed) wordt nog gefinaliseerd. Wijzigingen tussen 2026 en 2027 mogelijk.

Spaargeld, beleggingen, crypto: drie scenario's

Scenario A: Tom en Eva, beleggingen €1,8 miljoen op NL-broker.

Vóór emigratie: vermogen valt onder box 3 wereldwijd. Forfait 6,17% × €1,8M = €111.060, IB 36% = €39.982.

Na emigratie naar Spanje: vermogen vervalt uit NL box 3 (geen NL-bron). Spanje belast volgens lokale regels. Spaanse vermogensbelasting: vrijstelling €700.000 per persoon, in Andalucía 100% korting. Effectief Spaanse vermogensbelasting: €0.

Spaarse IRPF op dividend en rente: progressief (tot 23% in hoogste schijf voor 2026). Wereldwijd dividend van €1,8M aan beleggingen: stel €72.000 dividend per jaar. IRPF 19% (eerste schijf) plus 21-23% in hogere = effectief 20-22% = circa €15.000.

Verschil NL versus Spanje voor Tom en Eva: ongeveer €25.000 per jaar in voordeel van Spanje.

Scenario B: Lisa, crypto €500.000.

Vóór emigratie: crypto valt onder box 3 (categorie overige bezittingen). Forfait 6,17% × €500.000 = €30.850, IB 36% = €11.106.

Na emigratie naar Cyprus: crypto vervalt uit NL box 3. Cyprus belast crypto-trading-winst voor reguliere fiscaal-residenten als kapitaalwinst (12,5% corp tax als via vennootschap, anders persoonlijk afhankelijk van transactie-frequentie). Voor Lisa met passieve crypto-houding zonder trading: 0% via non-dom op buitenlandse bron.

Verschil voor Lisa: €11.106 minder NL-belasting per jaar.

Scenario C: Daniel, crypto €4 miljoen.

Vóór emigratie: forfait 6,17% × €4M = €246.800, IB 36% = €88.848.

Na emigratie naar VAE: crypto vervalt uit NL box 3. VAE 0% individuele IB op crypto-realisatie en houding.

Verschil voor Daniel: €88.848 minder NL-belasting per jaar.

Joost-rekenvoorbeeld: 2M beleggingen, vertrek midden-jaar

Joost vertrekt op 1 juli 2026 naar Cyprus. Beleggingen €2 miljoen op NL-broker, plus woning Eindhoven €700.000 (eigen woning vóór vertrek, daarna leeg aangehouden voor verkoop).

Box 3 over kalenderjaar 2026:

Periode buitenland (1 juli - 31 december): 6/12 van jaar.

Vergelijking met geheel-NL-jaar 2026:

Joost bespaart in het emigratiejaar 2026 al ongeveer €22.000 box 3, in volgende jaren volledige €44.000 (mits beleggingen niet meer in NL belast worden).

Voor de eigen rekensom: vul je vermogen, vertrekdatum en bestemmingsland in Mijn VermogensPlanner-app, waar je het pro-rata-effect en de werkelijk-rendement-overgang doorrekent.

(Trouwens, voor cryptobezit specifiek geldt onder werkelijk-rendement een nog niet volledig uitgewerkte regeling. Volgens huidig wetsvoorstel zou crypto onder mark-to-market vallen, wat voor wie niet realiseert een liquiditeitsprobleem kan opleveren. Voor Daniel-achtige cryptobeleggers kan dit een extra reden zijn om vóór 1 januari 2027 te emigreren.)

Stand: 2026-11. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.

Heb jij een specifieke box 3-situatie waarvoor de standaard-rekenroute niet vanzelf werkt, of vragen over de werkelijk-rendement-overgang? Mail ons. Wij verzamelen scenario's voor toekomstige cluster-artikelen.

Reken het zelf door

Wat box 3 bij emigratie voor jouw vermogensstructuur betekent hangt af van bezittingsmix, vertrekdatum en bestemming. Voor die rekensom heb je je eigen cijfers nodig.

In de Mijn VermogensPlanner-app vul je je vermogen, vertrek-scenario en bestemmingsland in. De app rekent uit wat box 3 in NL kost versus de lokale heffing in het bestemmingsland. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Naar de Mijn VermogensPlanner-app →

Krijg een seintje bij release van het boek

Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, inclusief box 3 bij emigratie en de werkelijk-rendement-overgang per profiel. Vroege inschrijvers krijgen:

Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →

Lees verder

26 juni 2026 · Fiscaal

Conserverende aanslag bij emigratie: hoe de DGA-route werkt sinds 15 sept 2015
9 juni 2026 · Fiscaal

AOW exporteren: verdragsgerechtigden, CAK, en wat van je AOW afgaat per land