Belastingverdragen: hoofdroutes Nederland-Spanje-Portugal-Frankrijk-Duitsland
Hoe NL-belastingverdragen werken voor de top-5 emigratiebestemmingen. Per land hoofdregels op pensioen, dividend, huur, plus tabel met effectieve tarieven.
Tom en Eva hadden in 2026 vóór vertrek vier vragen voor ons over belastingverdragen. Wie heft AOW? Wie heft bedrijfspensioen? Wie heft dividend uit NL-aandelen? Wie heft de huur van NL-vastgoed dat ze verhuren? Per vraag een ander antwoord, per bestemming weer een andere uitkomst. Voor Spanje hadden ze een specifieke combinatie nodig die voor andere bestemmingen niet werkt. (Tom en Eva zijn pseudoniemen, situatie samengesteld uit klantgesprekken.)
Belastingverdragen tussen Nederland en bestemmingsland bepalen wie heft over welk inkomen na emigratie. Per bestemming verschillen de hoofdroutes, en per inkomenscategorie (AOW, bedrijfspensioen, dividend, huur, kapitaalwinst) gelden vaak verschillende regels.
Wij denken dat belastingverdrag-kennis vaak laat in het emigratieproces in beeld komt. Voor wie het belang van verdrags-bepalingen onderschat: nadelige uitkomsten zijn structureel jaarlijks. Vooraf de top-5 verdragen met je adviseur doorlopen voorkomt verassingen.
Dit artikel zet uit hoe een belastingverdrag werkt, wat de hoofdroutes zijn voor de vijf grootste NL-bestemmingen, en hoe het Tom+Eva-rekenvoorbeeld er per land uitziet.
Hoe een belastingverdrag werkt
Belastingverdragen zijn bilaterale afspraken tussen twee landen. Ze bepalen welk land mag heffen over welk inkomen, om dubbele belasting te voorkomen.
Drie hoofdregels:
- Woonstaat-principe: het land waar je woont mag heffen
- Bronstaat-principe: het land waar het inkomen vandaan komt mag heffen
- Verdeeld principe: beide landen mogen, met aftrek of vrijstelling
Per inkomenscategorie kiezen verdragen meestal één regel. Voor AOW: vaak woonstaat in moderne verdragen. Voor onroerend goed: bronstaat-principe (waar het vastgoed zit). Voor dividend: vaak combinatie van bronstaat-bronheffing plus woonstaat-aftrek.
Verdragsverrekening:
Bij combinatie van bronheffing plus woonstaat-belasting wordt dubbele belasting voorkomen via:
- Vrijstelling: woonstaat hoeft niet te heffen over al-bron-belast inkomen
- Verrekening: woonstaat heft maar trekt al-bron-betaalde belasting af
- Aftrek-elders: specifieke variant met aftrek-mechanisme
NL heeft verdragen met circa 90 landen, waaronder alle EU-lidstaten, de meeste OECD-landen, plus groeiend aantal opkomende economieën.
NL-Spanje (1971): pensioen woonland, AOW woonland
Het Nederlands-Spaanse belastingverdrag dateert uit 1971, met diverse aanvullingen. Hoofdroutes voor NL-emigranten naar Spanje:
| Inkomstype | Heffing | Toelichting |
|---|---|---|
| AOW | Woonland (Spanje) | NL houdt geen loonbelasting in op AOW |
| Bedrijfspensioen | Woonland (Spanje) | Belast volgens IRPF-progressie |
| Ambtenarenpensioen | Bronstaat (NL) | NL heft, Spanje verrekent |
| Dividend NL-bron | Bronstaat 15% (NL) plus aftrek | Spanje verrekent NL-bronheffing |
| Onroerend goed NL | Bronstaat (NL, blijft box 3) | Plus eventueel Spaanse aanvullende heffing |
| Kapitaalwinst beleggingen | Woonland (Spanje) | Spaanse IRPF op kapitaalwinst |
Voor Tom+Eva:
- AOW vanaf 67 (over 12 jaar): Spanje heft (IRPF), NL houdt niet meer in
- Tom's bedrijfspensioen €33.600/jaar: Spanje heft (IRPF circa 22%)
- Geen ambtenarenpensioen: niet relevant
- Dividend €40.000/jaar: NL houdt 15% bronheffing in, Spanje verrekent
- Tweede woning Wassenaar: NL box 3 plus eventueel Spaans extra (Andalucía-vrijstelling vermogensbelasting)
NL-Portugal (1999): pensioen woonland, dividend bronstaat
Het verdrag NL-Portugal is uit 1999, met enkele aanpassingen.
| Inkomstype | Heffing | Toelichting |
|---|---|---|
| AOW | Woonland (Portugal) | Standaard IRS na 2014-aanpassing |
| Bedrijfspensioen | Woonland (Portugal) | IRS-progressie |
| Ambtenarenpensioen | Bronstaat (NL) | NL heft |
| Dividend NL-bron | Bronstaat 10% (NL) plus aftrek | Portugal verrekent |
| Onroerend goed NL | Bronstaat (NL, blijft box 3) | Plus eventueel Portugees AIMI |
| Kapitaalwinst beleggingen | Woonland (Portugal) | Portugese kapitaalwinstbelasting |
Bijzonderheid Portugal: voor wie nog NHR-grandfathered status heeft, geldt de oorspronkelijke vrijstelling op buitenlands inkomen. Voor post-NHR-residenten: standaard IRS-progressie.
Voor wie naar Portugal emigreert:
- Bedrijfspensioen: Portugal IRS tot 48% progressief, of vrijgesteld bij NHR-grandfathering
- Dividend: 28% Portugese bronheffing op buitenlands dividend (na aftrek NL-bronheffing van 10%)
- Effectief totaal voor dividend: ongeveer 28%
NL-Frankrijk (1973 + protocol 2004): pensioen woonland, ambtenarenpensioen NL-bronstaat
Het Frans-Nederlandse verdrag dateert uit 16 maart 1973, gewijzigd door één protocol van 7 april 2004 (in werking 24 juli 2005). Een nieuw verdrag staat per peildatum mei 2026 niet op de Nederlandse onderhandelingsagenda (Kamerstuk 25087-344). De hoofdroutes:
| Inkomstype | Heffing | Toelichting |
|---|---|---|
| AOW | Woonland (Frankrijk) | NL houdt geen loonbelasting in |
| Bedrijfspensioen | Woonland (Frankrijk) | IR-progressie |
| Ambtenarenpensioen | Bronstaat (NL) | NL heft, Frankrijk verrekent |
| Dividend NL-bron | Bronstaat 15% (NL) plus aftrek | Frankrijk verrekent |
| Onroerend goed NL | Bronstaat (NL) | |
| Kapitaalwinst beleggingen | Woonland (Frankrijk) | Franse kapitaalwinstbelasting (30% flat plus CSG) |
Bijzonderheid Frankrijk: CSG/CRDS van 9,7% over kapitaalinkomen voor verdragsgerechtigden vrijgesteld via CAK-regeling. Voor reguliere residenten van toepassing.
NL-Duitsland (verdrag 2012, wijzigingsprotocol 2026): pensioen woonland plus de-minimisregel
Het belastingverdrag NL-Duitsland uit 12 april 2012 is gewijzigd door een protocol ondertekend op 14 april 2025 in Den Haag (Tractatenblad 2025/37), in werking 1 januari 2026. Dit is geen nieuw verdrag, wel een substantiële update.
| Inkomstype | Heffing | Toelichting |
|---|---|---|
| AOW | Woonland (Duitsland) | Duitse Einkommensteuer |
| Bedrijfspensioen | Woonland (Duitsland) | Idem |
| Ambtenarenpensioen | Bronstaat (NL) | NL heft |
| Dividend NL-bron | Bronstaat (NL) plus aftrek | 5% bij ≥10% kapitaalbelang gehouden 365 dagen, 15% overig |
| Onroerend goed NL | Bronstaat (NL) | |
| Werk-inkomen grensoverschrijdend | De-minimisregel | Minder dan 35 werkdagen thuiswerk per jaar (= max 34 dagen): 100% bronstaat. Een dag telt vanaf >30 min werk thuis |
Voor grensoverschrijdend werken: zie aparte cluster emigreren naar Duitsland.
NL-België (2001): grensarbeider-aanvullingen
Het Belgisch-Nederlandse verdrag uit 2001 met grensarbeider-specifieke bepalingen.
| Inkomstype | Heffing | Toelichting |
|---|---|---|
| AOW | Bronstaat (NL) | Specifieke bepaling, anders dan andere verdragen |
| Bedrijfspensioen | Woonland (België) | IB-progressie |
| Ambtenarenpensioen | Bronstaat (NL) | NL heft |
| Dividend NL-bron | Bronstaat 15% (NL) plus aftrek | België verrekent |
| Werk-inkomen grensarbeider | Bronstaat (NL-werk = NL-belast) | Speciaal grensarbeider-regime |
Bijzonderheid België: AOW blijft in NL-belast onder oude verdragsbepalingen. Voor wie naar België verhuist als pensionado: minder gunstig dan Frankrijk of Spanje qua AOW-heffing.
Top-5 vergelijkings-tabel: AOW + dividend per land
Effectieve fiscale druk per land voor Tom+Eva-vergelijkbare situatie (€80.000 dividend plus €30.000 AOW per persoon vanaf 67):
| Land | AOW-heffing | Dividend-heffing | Totaal effectief |
|---|---|---|---|
| Spanje | IRPF 19-23% | NL 15% + Spanje 4-8% extra (totaal 19-23%) | ~21% |
| Portugal | IRS 23-48% | NL 10% + Portugal 18-28% extra (totaal 28%) | ~26% |
| Frankrijk | IR 14-30% | NL 15% + Frankrijk 15-30% extra inclusief CSG | ~28% |
| Duitsland | ESt 14-42% | NL 15% + Duitsland 26-30% extra | ~30% |
| België | NL-bronheffing volledig op AOW | NL 15% + België roerende voorheffing 30% | ~30% |
| Cyprus (vergelijking) | woonland 0-35% | NL 15% + Cyprus 0% non-dom | ~10% |
Cyprus wint structureel voor Tom+Eva-profiel met substantieel dividend. Voor pensionado's met grote AOW-component: woonstaat-principe gunstiger in Spanje, Portugal, Frankrijk dan in België.
Stand: 2027-02. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.
Heb jij specifieke verdragsvragen voor jouw bestemming, of vergelijking tussen meerdere landen? Mail ons. Wij verzamelen scenario's voor toekomstige cluster-artikelen.
Reken het zelf door
Wat verdragsregels voor jouw inkomenmix en bestemming concreet betekenen, hangt af van je inkomenstypes en woon-keuzes. In de Mijn VermogensPlanner-app vul je je situatie in.
Naar de Mijn VermogensPlanner-app →
Krijg een seintje bij release van het boek
Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, plus alle belangrijke verdragsroutes per bestemming.
Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →