Fiscaal 2 juni 2026

Belasting bij emigratie in 2026: wat verandert er voor Nederlanders die vertrekken

Drie fasen van emigratie-fiscaal: vertrek, transit, vestiging. Wat Nederland nog heft, wat verdragen doen, en wat het lokale regime in je nieuwe land betekent. De pijler-gids.

Vier mensen, vier inkomenmixen, vier fiscale rugzakken. Lisa heeft een BV met passief dividend. Sandra en Peter hebben een architectenbureau (BV-vorm) plus eigen woning in Amsterdam. Tom en Eva hebben drie miljoen aan beleggingen plus een tweede woning in Wassenaar. Daniel heeft vier miljoen aan crypto, deels in cold storage. (Alle vier zijn pseudoniemen, situaties samengesteld uit klantgesprekken.)

Voor elke vier is "wat gaat de Nederlandse fiscus nog heffen na vertrek" een andere vraag. Voor Lisa is dat de conserverende aanslag op haar BV-aandelen. Voor Sandra en Peter de exit-tax plus box 3 op hun NL-woning. Voor Tom en Eva box 3 op de tweede woning plus de AOW-toekomst. Voor Daniel de cryptowinst-realisatie en de vermogensbron-discussie.

Wij denken dat de meeste Nederlanders die emigreren overschatten wat fiscaal anders wordt en onderschatten wat hetzelfde blijft. Nederland laat je niet los na uitschrijving. Drie fasen vragen aandacht: vertrek, transit, vestiging. Wie er één overslaat, betaalt later alsnog.

Dit pijler-artikel zet het fiscale schema neer dat geldt ongeacht je bestemming. Tien cluster-artikelen werken specifieke onderdelen uit. Voor de eigen rekensom (cijfers per situatie) verwijzen wij naar de Mijn VermogensPlanner-app, want elk fiscaal verhaal eindigt waar jouw cijfers beginnen.

Drie fasen van emigratie-fiscaal

Emigratie heeft drie fasen die fiscaal apart geregeld moeten worden.

Fase 1: vertrek. Wat Nederland van jou wil voor je gaat. Conserverende aanslag (DGA's met aanmerkelijk belang), eindafrekening over het lopende jaar (M-formulier), eventueel afwikkeling van box 3 op het deel van het kalenderjaar dat je nog NL-resident was. Voor wie schenkingen overweegt om vermogen vooraf over te dragen aan kinderen, geldt nog tien jaar de NL-erfbelasting na emigratie (artikel 3 Successiewet). Vertrek goed voorbereid is zeven tot twaalf maanden werk.

Fase 2: transit. Hoe inkomen uit Nederlandse bron na vertrek wordt belast. Pensioen uit Nederlands fonds, AOW, dividend uit Nederlandse vennootschap, huur uit Nederlandse vastgoed. Hier komen belastingverdragen in beeld. Het verdrag tussen Nederland en je nieuwe woonland bepaalt of de inkomstenbron in NL belast blijft, in het woonland belast wordt, of via een verrekenmechanisme tussen de twee verdeeld. Geen verdrag in werking? Dan twee keer betalen, met aftrek-elders-mogelijkheden.

Fase 3: vestiging. Het lokale fiscale regime in je nieuwe woonland. Cyprus non-dom, Portugal post-NHR, VAE territorial tax, Spaanse standaard-IRPF. Elke bestemming heeft eigen tarieven, drempels, en uitzonderingen. Het lokale regime bepaalt hoeveel je houdt van wat de transit-fase doorlaat.

Wie alleen aan fase 3 denkt (alleen het bestemmingsregime) en fase 1 + 2 vergeet, krijgt na een paar jaar verrassingen via een NL-aanslag of een dispuut tussen twee belastingdiensten.

De zes hoofdpunten die elke emigrant moet checken

Voor elke emigrant gelden zes fiscale checkpoints, ongeacht profiel of bestemming.

1. Conserverende aanslag. Heb je aanmerkelijk belang (5%+ in een vennootschap)? Dan wordt vertrek behandeld als fictieve vervreemding. De Belastingdienst legt een aanslag op over de waarde-aangroei sinds verkrijging van de aandelen. Sinds 15 september 2015 is het uitstel onbeperkt geldig (geen tien-jaars-remise meer). Trigger-events (dividenduitkering, vervreemding aandelen, liquidatie van de vennootschap) maken de aanslag opeisbaar. Voor Lisa met haar BV: de aanslag wordt opgelegd, het uitstel aangevraagd, en zo lang ze de aandelen niet verkoopt en geen dividend uitkeert blijft hij latent.

2. Box 3 over het kalenderjaar van vertrek. Het deel van het jaar dat je nog NL-resident was telt nog mee voor box 3. Het deel daarna (na BRP-uitschrijving) niet. De peildatum 1 januari blijft echter staan, dus voor het volledige jaar van vertrek geldt het vermogen op 1 januari als grondslag, naar rato gecorrigeerd voor de tijdsperiode in NL.

3. NL-vastgoed na emigratie. Vastgoed in Nederland blijft belast in box 3, ongeacht waar je woont. Dat geldt voor verhuurde tweede woning, vakantiewoning, of leegstaande aangehouden woning. De voormalige eigen woning wordt na een tijdelijk overgangsperiode (twee jaar) eveneens box-3-vermogen.

4. AOW-export. AOW wordt levenslang uitgekeerd in elk land, mits je in een verdragsland woont of een land met een sociaal-zekerheids-akkoord. De heffing van loonbelasting op AOW wisselt per verdrag. In sommige landen volledig NL-belast (Spanje, Frankrijk, Curaçao via BRNC 2016), in andere landen woonland-belast.

5. Bedrijfspensioen. Werkgevers-pensioen uit Nederland wordt in beginsel in het woonland belast (woonstaat-principe in de meeste verdragen). Ambtenarenpensioen blijft in Nederland belast (kasstaat-principe). Lijfrente-uitkeringen volgen de regels van het verdrag, doorgaans woonland-belast.

6. M-formulier. In het kalenderjaar van emigratie dien je een M-aangifte in (M-biljet of digitaal). Dit is de gecombineerde aangifte over de NL-periode plus eventueel buitenlandse periode. De Belastingdienst heeft tot drie jaar om hierover een definitieve aanslag op te leggen. Wie de M-aangifte vergeet, krijgt boete plus rente.

Conserverende aanslag, box 3, AOW: wat blijft NL heffen

De drie meest miskende punten in onze klantgesprekken.

Conserverende aanslag DGA-route. De aanslag wordt berekend over het verschil tussen verkrijgingsprijs van de aandelen en de waarde op de emigratiedatum. Tegen het box 2-tarief: 24,5% over de eerste schijf van €68.843 in 2026, daarboven 31%. Voor Lisa met aandelen verkregen voor €18.000 en waarde bij vertrek €450.000: aanslag-grondslag €432.000, aanslag €133.270, uitstel onbeperkt zonder zekerheid (sinds aanslag-jaar 2024 zonder bankgarantie-eis voor inzake EU-verhuizingen door arrest HvJ-EU). Bij dividenduitkering of aandelenvervreemding wordt de aanslag (gedeeltelijk) opeisbaar.

Box 3 op NL-vastgoed na emigratie. Tom en Eva hebben een tweede woning in Wassenaar (€650.000) die ze aanhouden voor familiebezoeken. Box 3 over deze woning: forfait 6,17% op €650.000 = €40.105, daarover 36% = €14.438 per jaar IB. Plus eventuele OZB en gemeentebelastingen. Dat blijft hen NL-belasting kosten ongeacht waar ze wonen.

AOW-route na emigratie. AOW wordt levenslang uitbetaald, maar de heffing verschilt sterk per verdrag. Voor Spanje (verdrag 1971): woonstaat-principe op AOW. Spanje heft, NL houdt geen loonbelasting in. Voor België (verdrag 2001): bronstaat-principe op AOW. NL houdt loonbelasting in, België compenseert via aftrek-elders. Voor Curaçao (BRNC 2016): bronstaat-principe op AOW. NL heft volledig.

Even precies: voor wie ná januari 2025 emigreert en pre-AOW-leeftijd is, geldt de aangepaste opbouwregeling. AOW-opbouw stopt bij vertrek (2% aftrek per buitenlandse jaar), maar vrijwillige verzekering via SVB is mogelijk om gaten op te vullen.

Belastingverdragen: hoe ze werken op pensioen, dividend, huur

Belastingverdragen zijn bilaterale afspraken tussen twee landen om dubbele belasting te voorkomen. Nederland heeft verdragen met circa negentig landen, waaronder alle EU-lidstaten, de meeste OECD-landen, en een groeiend aantal opkomende economieën.

Het hart van een belastingverdrag is de toewijzing van heffingsrecht per inkomenscategorie. Drie hoofdregels:

Voor pensioen geldt in de meeste NL-verdragen het woonstaat-principe. Uitzondering: ambtenarenpensioen en (in sommige verdragen) AOW. Voor dividend geldt vaak een bronstaat-tarief (15% in NL bij Nederlandse beursgenoteerde aandelen) plus woonstaat-aftrek. Voor huur uit Nederlands vastgoed geldt bronstaat-principe (NL belast), met aftrek-elders in het woonland.

Drie verdragen die voor onze klanten domineren:

Het cluster-artikel Belastingverdragen tussen Nederland en je nieuwe land werkt vijf verdragen uit met cijfervoorbeelden per profiel.

Het lokale regime in nieuwe land: drie categorieën

Bestemmingen vallen ruwweg in drie fiscale categorieën voor onze typische klant.

Lage druk (effectief 0% tot 15%). VAE en Dubai (0% IB op individueel inkomen, 9% corporate boven €100k), Cyprus non-dom (0% op buitenlandse dividenden voor zeventien jaar), Paraguay (territorial tax), Georgia (1%-IE-regime tot 500.000 GEL), Curaçao penshonado (10%, mits aan voorwaarden voldaan en met BRNC 2016-correcties).

Middelmatige druk (effectief 15% tot 35%). Italië impatriati (50% korting tot €600k), Portugal post-NHR (standaard IRS, dividend 28%), Spanje zonder Beckham (IRPF tot 47%), Malta non-dom (alleen op Maltees inkomen), Andorra (10% top-tarief), Singapore (territorial tax met hoge drempels).

Hoge druk (effectief 35%+). België, Frankrijk, Duitsland, Nederland zelf, Verenigde Staten voor wereldwijd belaste residenten.

Voor de eigen rekensom: vul je situatie in Mijn VermogensPlanner. De app vergelijkt voor jouw profiel het NL-scenario met de bestemming naar keuze, inclusief verdragsverrekening, lokaal regime en CAK-bijdrage.

(Trouwens, fiscale druk gaat over meer dan het tarief alleen. Levensonderhoud-index, sociale zekerheid, gezondheidszorg-bijdragen en kosten van wonen tellen mee. Cyprus is fiscaal én levenskosten-vriendelijk; Singapore is fiscaal maar levensduurder. Het tarief is een dimensie, niet de uitkomst.)

Wat in de tien cluster-artikelen aan bod komt

Dit pijler-artikel is de inleiding op tien diepere stukken over de fiscale dimensie van emigratie.

Daarnaast werkt het boek de fiscale rugzak per land uit voor alle dertig bestemmingen.

Stand: 2026-09. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.

Heb jij een specifieke situatie waarvoor het schema niet vanzelf werkt? Mail ons. Wij verzamelen vragen om in toekomstige cluster-artikelen de echte rekensom per profiel te tonen.

Reken het zelf door

Wat dit pijler-artikel beschrijft, geldt voor iedereen. Wat het voor jouw situatie kost (in euro's), hangt af van jouw vermogen, leeftijd, inkomenmix en bestemming. Voor die rekensom heb je je eigen cijfers nodig.

In de Mijn VermogensPlanner-app vul je je eigen vermogen, inkomenmix en bestemming in. De app rekent het scenario "blijven in Nederland" naast "verhuizen naar X" voor je uit, inclusief verdragsverrekening, lokaal regime, en CAK-bijdrage. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Naar de Mijn VermogensPlanner-app →

Krijg een seintje bij release van het boek

Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, multi-residency-combinaties uitgewerkt. Vroege inschrijvers krijgen:

Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →

Lees verder

26 juni 2026 · Fiscaal

Conserverende aanslag bij emigratie: hoe de DGA-route werkt sinds 15 sept 2015
9 juni 2026 · Fiscaal

AOW exporteren: verdragsgerechtigden, CAK, en wat van je AOW afgaat per land