Emigreren naar Frankrijk: AOW-korting, ambtenarenpensioen, en CAK-realiteit

Tom en Eva twijfelden lang tussen Frankrijk en Spanje. Provence trok hen aan, het ritme leek aangenamer dan Costa del Sol, en hun Frans was redelijk. Maar bij ons eerste fiscale doorrekening bleek de Provence-route €4.700 per jaar duurder dan Estepona, vooral door drie posten die in Spanje milder uitvielen: vermogensbelasting (Frankrijk's IFI), de hoogste CAK-woonlandfactor van de top-5, en de AOW-export-werkelijkheid. Tom en Eva kozen uiteindelijk voor Spanje, maar voor wie de Provence wel waard vindt is het belangrijk om die drie posten te kennen. (Tom en Eva zijn pseudoniemen, situatie samengesteld uit klantgesprekken.)

In 2024 verhuisden 1.961 Nederlanders naar Frankrijk (CBS, definitieve cijfers juli 2025). Stabiel cijfer, geen sterke groei of daling. Frankrijk trekt drie groepen: pre-pensioen-renteniers (vooral Provence en Dordogne), gezinnen met landelijke voorkeur (Bourgogne, Loire-vallei), en kunstenaars-met-romantisch-zicht (overal in het zuiden).

Wij denken dat Frankrijk fiscaal minder gunstig is dan Spanje of Portugal voor de typische NL-emigrant met substantieel vermogen, maar de lifestyle-keuze maakt vaak het verschil. Wie naar Frankrijk gaat moet drie kleine fiscale schokken weten die NL'ers vaak missen: AOW-korting per buitenlands jaar, ambtenarenpensioen-uitzondering, en de CAK-bijdrage.

Dit artikel zet uit wat AOW-export naar Frankrijk netto oplevert, waarom ambtenarenpensioen anders ligt dan bedrijfspensioen, hoe de CAK-bijdrage werkt, en voor welke profielen Frankrijk werkt.

AOW-export naar Frankrijk: 2% korting plus woonlandfactor

AOW-opbouw is 2% per verzekerd jaar tussen je vijftiende en je AOW-leeftijd. Wie tien jaar in Frankrijk woont vóór AOW-leeftijd zonder vrijwillige verzekering via SVB, mist 20% AOW.

Voor Tom met 12 jaar Frankrijk-verblijf vóór AOW-leeftijd (vertrek 2026, AOW in 2038): zonder vrijwillige verzekering 24% korting. Bij volle AOW van €14.378,64 per jaar: korting €3.672 per jaar voor leven.

Vrijwillige AOW-verzekering via SVB: ongeveer €5.500 per jaar voor het volledig invullen van het opbouw-gat. Voor Tom: 12 jaar × €5.500 = €66.000 totale premie tegenover €3.672 per jaar levenslange uitkering. Break-even na ongeveer 18 jaar AOW-uitkering. Voor wie levensverwachting hoger inschat, lonend.

Naast de korting komt de CAK-bijdrage voor zorgverzekering. De Franse woonlandfactor is 0,76, een van de hogere in de EU. Voor een echtpaar met €30.600 totaal AOW-equivalent: CAK €3.420 per jaar.

Netto AOW per persoon in Frankrijk: bruto €14.378,64, minus eventuele NL-loonbelasting (afhankelijk van hoeveelheid pensioen-naast-AOW), minus CAK-bijdrage van €1.710. Voor wie alleen AOW heeft: netto ongeveer €13.000 per persoon per jaar.

Bedrijfspensioen vs ambtenarenpensioen: wie heft waar

Het belastingverdrag NL-Frankrijk dateert nog uit 16 maart 1973 (gewijzigd door protocol van 7 april 2004, in werking 24 juli 2005). Een nieuw verdrag staat per peildatum mei 2026 niet op de Nederlandse onderhandelingsagenda (Kamerstuk 25087-344, 19 februari 2025). Onder dit verdrag wordt pensioen als volgt verdeeld:

Bedrijfspensioen. Wordt in het woonland belast (Frankrijk). NL houdt geen of beperkte loonbelasting in op pensioen-uitkering aan Franse residenten. Frankrijk belast volgens de Impôt sur le Revenu-progressie, met partner-quotient als beide huishoudens-leden bijdragen. Voor een gemiddelde rentenier met €40.000 bedrijfspensioen: effectief Franse IR rond 12-15%.

Ambtenarenpensioen. Blijft in Nederland belast (kasstaat-principe). NL houdt loonbelasting in volgens reguliere tarieven. Frankrijk verrekent via aftrek-elders-methode, dus geen dubbele belasting maar Frankrijk profiteert ook niet. Voor wie ambtenarenpensioen heeft: NL-tarief blijft van toepassing.

Lijfrente uit NL-vrijgestelde regelingen. Belast in woonland (Frankrijk), met Franse IR-progressie.

AOW. Belast in woonland (Frankrijk) onder art. 18 lid 1 van het 1973-verdrag (woonlandbeginsel voor sociale-zekerheidsuitkeringen). NL houdt geen loonbelasting in op AOW aan Franse residenten.

Erfbelasting. Er bestaat geen apart NL-Frankrijk erfbelastingverdrag. Dubbele heffing wordt alleen unilateraal verzacht via het Bvdb 2001 (NL-zijde) en de Franse interne wet — maakt nalatenschapsplanning bij Franse bezittingen extra belangrijk.

Voor de eigen rekensom met je specifieke pensioenmix: vul je situatie in Mijn VermogensPlanner, waar je je pensioencomponenten naast elkaar zet voor NL-blijven en Frankrijk-vestiging.

CAK-regeling buitenland: wie verdragsgerechtigd is

Wie als NL'er in Frankrijk woont en een Nederlandse wettelijke uitkering of pensioen ontvangt, valt onder de regeling verdragsgerechtigden.

Hoe het werkt:

• Je sluit geen Franse zorgverzekering af voor de basisdekking
• Je betaalt een verdragsbijdrage aan het CAK (Centraal Administratie Kantoor)
• Je krijgt zorg in Frankrijk via Carte Vitale, op kosten van het CAK
• Je hebt aanvullende verzekering nodig voor wat de Franse Sécurité Sociale niet dekt (mutuelle)

De CAK-bijdrage is gebaseerd op:

• Je Nederlands inkomen (AOW + bedrijfspensioen + lijfrente + eventueel andere uitkeringen)
• De Franse woonlandfactor 0,76 (relatief hoog)

Voor een echtpaar met €60.000 jaarlijks Nederlands pensioen-inkomen: CAK ongeveer €5.700 per jaar gecombineerd. Plus mutuelle voor aanvullende dekking, ongeveer €600-€1.200 per persoon per jaar afhankelijk van leeftijd en risicoprofiel.

In totaal komt zorgverzekerings-kost in Frankrijk uit op €6.500-€8.000 per jaar voor een gezond echtpaar van pre-AOW-leeftijd, oplopend bij stijgende leeftijd en gezondheidsrisico.

Provence, Dordogne, Nice, Bretagne: NL-woongebieden

Vier regio's domineren in onze klantkring.

Provence en Côte d'Azur (Aix-en-Provence, Marseille-omstreken, Nice, Cannes, Monaco-grens). Klimaat mediterraan, internationale gemeenschap, prijzen hoog. Aix vanaf €450.000 voor een appartement, Cannes en Nice vergelijkbaar. Voor wie warm wil en stedelijk-internationaal aansluiting zoekt.

Dordogne en Zuidwest-Frankrijk (Bergerac, Sarlat, Périgueux, Cahors). Landelijk, NL-gemeenschap historisch sterk, prijzen aanmerkelijk lager. Vrijstaand stenen huis met grond vanaf €250.000. Voor wie ruimte zoekt en dorpsleven aantrekt.

Bretagne (Côte de Granit Rose, Quimper, Vannes). Koeler en regenachtiger maar prachtig en goedkoper dan Provence. Trekt NL'ers die zee-perspectief willen zonder hete zomers. Vastgoed vanaf €200.000 voor een huis met zicht.

Loire-vallei (Angers, Tours, Saumur). Centraal-Frankrijk met zachte klimaat, kastelen, wijngaarden. Goede luchthaven-aansluiting via Tours of Nantes. Vastgoed gemiddeld €280.000-€450.000 voor een ruim huis.

Wat alle vier regio's gemeen hebben: tweetaligheid is in toeristische plekken werkbaar, maar voor diepere integratie is Franse taal vrijwel onontkoombaar. NL'ers in Frankrijk concentreren zich rond plekken waar al een NL-gemeenschap bestaat, deels uit praktische steun en deels uit sociale logica.

Franse IR-tarieven, vermogensbelasting (IFI), successie

De Franse Impôt sur le Revenu-tarieven 2026:

Schijf belastbaar inkomen	Marginaal tarief
Tot €11.294	0%
€11.294 tot €28.797	11%
€28.797 tot €82.341	30%
€82.341 tot €177.106	41%
Boven €177.106	45%

Hierop komt eventueel CSG/CRDS (Contribution Sociale Généralisée): 9,7% over kapitaalinkomen voor verdragsgerechtigden, vrijgesteld voor wie onder Verdragsgerechtigden-regeling van CAK valt.

IFI (Impôt sur la Fortune Immobilière). Sinds 2018 specifiek vermogensbelasting op onroerend goed (geen brede vermogensbelasting meer zoals oude ISF tot 2017). Vrijstelling tot €1,3 miljoen aan vastgoed. Tarieven progressief van 0,5% tot 1,5% boven die drempel. Voor Tom en Eva met €600.000 vastgoed in Provence plus €100.000 in NL-tweede-woning: nog onder vrijstelling, dus IFI nul.

Successierechten. Tussen ouders en kinderen: vrijstelling €100.000 per kind, daarna progressief van 5% tot 45%. Tussen partners: vrijstelling 100% (sinds 2007). Voor NL-emigranten geldt een complicatie: NL-erfbelasting blijft tien jaar na emigratie geldig (artikel 3 Successiewet), met aftrek-elders-methode voor wat Frankrijk al heft.

Praktijk: titre de séjour, sécurité sociale, Carte Vitale

De praktische stappen voor een Nederlandse vestiging in Frankrijk:

1. Reis naar Frankrijk en vestig je in een woning (huur of koop)
2. Verkrijg een sofinummer-equivalent (numéro de sécurité sociale) door inschrijving bij CPAM (Caisse Primaire d'Assurance Maladie)
3. Vraag een Carte Vitale aan, de zorgkaart die alle Franse zorg-aanspraken bemiddelt
4. Verkrijg een titre de séjour permanent na vijf jaar verblijf via de Préfecture (voor EU-burgers technisch niet verplicht maar handig voor administratieve procedures)
5. Open een Franse bankrekening (vrijwel altijd nodig voor lokale dienstverlening)
6. Doe je eerste IR-aangifte in mei van het jaar volgend op vestigingsjaar

(Trouwens, voor wie van plan is een vrijstaand huis op het Franse platteland te kopen: de 10-12% transactiekosten bovenop de aankoopprijs (notaire-honoraria, droits d'enregistrement) zijn een vaste post die niet altijd in de budget-rekening wordt meegenomen. Voor een huis van €300.000 betekent dit €30.000-€36.000 extra kosten.)

Voor wie Frankrijk werkt: gepensioneerden en lifestyle-zoekers

Frankrijk werkt het beste voor:

• Pre-pensioen-renteniers met sterke voorkeur voor Frans cultuurleven en taal
• Gezinnen die landelijk wonen met goede schoolopties combineren (Loire, Dordogne)
• Kunstenaars en creatieven die Frankrijk's culturele klimaat opzoeken
• DGA's met holding-structuur waar fiscaal optimum niet primaire driver is

Frankrijk werkt minder goed voor:

• Cryptobeleggers (geen territorial tax, kapitaalwinst belast 30% flat plus CSG)
• DGA's met €100.000+ jaarlijks dividend zonder lifestyle-doel (Cyprus is fiscaal scherper)
• Wie geen Frans wil leren (integratie blijft beperkt zonder taal)
• Pensionados met grote AOW-component (NL houdt voorrang in oude verdrag-categorieën, plus hoogste CAK-woonlandfactor)

Voor Tom en Eva: Spanje won de fiscale vergelijking. Voor wie het lifestyle-argument zwaarder weegt: Provence blijft een aantrekkelijke route.

Stand: 2026-10. Cijfers en regelgeving wijzigen, verifieer voor je beslissingen neemt.

Heb jij Frankrijk in je shortlist staan, of overweeg je een specifieke regio? Mail ons. Wij verzamelen scenario's om in toekomstige artikelen Franse praktijk per profiel scherper te krijgen.

---

Krijg een seintje bij release

Het boek Weg uit Nederland verschijnt in het najaar van 2026. Dertig landen doorgerekend, vier profielen, fiscale rugzak compleet, inclusief het Frankrijk-hoofdstuk met praktische uitwerking per regio. Vroege inschrijvers krijgen:

• Bericht zodra het boek beschikbaar is
• Early-adopter-korting bij pre-order
• Geen spam, alleen mails over emigratie en het boek

Schrijf je in via het formulier op de blog-overzichtspagina →